Əsas məzmuna keçin

Load Balancer

Load Balancer gələn sorğuları serverlər arasında paylaşdırır. Bu sistem tətbiqlərin yaxşı performance və availability təmin etməsi üçün lazımdır.

Nə üçün lazımdır?​

  • Yük paylaşdırması: Serverlərdə yükü bərabər paylaşdırır
  • SPOF riskini azaldır: Heartbeat və health check istifadə edir
  • Performance artırır: Cavab vaxtını azaldır
  • Yüksək availability: Nasaz serverdən trafiği digərlərinə yönləndirir
  • Scale edə bilir: Yeni serverlər əlavə etmək asandır

Health Check​

  • Heartbeat Check: Serverlərin işləyib işləmədiyini yoxlayır
  • Health Check: Serverlərin vəziyyətini daimi yoxlayır

Növlər​

  • Global: Fərqli data mərkəzlərdə serverləri idarə edir
  • Local: Yerli şəbəkədə işləyir
  • Stateful: Sessiyaları yadda saxlayır
  • Stateless: Hər sorğunu ayrıca idarə edir

Yerləşdirmə​

  • Database əvvəlində
  • Application əvvəlində
  • TLS termination üçün
  • Service discovery üçün
  • Təhlükəsizlik üçün

Load Balancing Alqoritmləri​

  • Round Robin: Sorğuları serverlərə növbə ilə göndərir. Sadədir, bərabər paylaşdırır. Server fərqlərini nəzərə almır
  • Weighted Round Robin: Server gücünə görə çəki verir və ona uyğun paylaşdırır. Server fərqlərini nəzərə alır. Çəkiləri əl ilə təyin etmək lazımdır
  • Least Connection: Ən az bağlantısı olan serverə göndərir. Yük fərqinə uyğunlaşır. Bağlantıları izləmək mürəkkəbdir
  • IP Hash: IP ünvanına görə server seçir. Sessiya davamlılığı verir. Az istifadəçi olarsa balans problemi
  • Least Response Time: Ən tez cavab verən serverə göndərir. İstifadəçi təcrübəsini yaxşılaşdırır. Vaxtları izləmək çətindir.
  • Random: Təsadüfi server seçir. Çox sadədir. Sessiya problemi yaradır

Texnologiyalar​

  • Hardware Load Balancer: Xüsusi cihazlar. Yüksək performance verir. Sürətli, təhlükəsiz. Bahalı, çətin konfiqurasiya
  • Software Load Balancer: Adi serverlərdə proqram kimi işləyir. Ucuz, çevik. Hardware qədər sürətli deyil
  • Cloud Load Balancer: Bulud xidməti kimi təklif edilir. Yüksək scale, sadə idarə. Provayderə bağlı

Şəbəkə Səviyyələri​

  • Layer 4 (TCP/UDP): Transport səviyyəsində işləyir. Sürətli. Az məlumat bilir
  • Layer 7 (HTTP): Tətbiq səviyyəsində işləyir. Daha ağıllı. Yavaş, çox resurs istəyir

Əsas Problemlər​

  • SPOF riski: Load balancer özü nasaz ola bilər → Rezerv instance-lar istifadə et
  • Konfiqurasiya: Yanlış tənzim performance problemləri yaradır → Avtomatik alətlər işlət
  • Scale məhdudluğu: Çox traffic bottleneck yaradır → Horizontal/vertikal scale et
  • Latency: Əlavə addım gecikmə yaradır → Coğrafi paylama et
  • Xərc: Əlavə xərc → Açıq mənbə həllər işlət
graph TB
    Users[👥 İstifadəçilər] --> LB[⚖️ Load Balancer]
    
    LB -.->|Health Check| HC{💓 Health Check}
    
    LB -->|Round Robin| Server1[🖥️ Server 1<br/>✅ Healthy]
    LB -->|Weighted| Server2[🖥️ Server 2<br/>✅ Healthy] 
    LB -->|Least Connection| Server3[🖥️ Server 3<br/>✅ Healthy]
    LB -.->|Traffic yönləndirilmir| Server4[🖥️ Server 4<br/>❌ Nasaz]
    
    Server1 --> DB1[(💾 Database 1)]
    Server2 --> DB2[(💾 Database 2)]
    Server3 --> DB3[(💾 Database 3)]
    
    HC -.->|Heartbeat| Server1
    HC -.->|Heartbeat| Server2  
    HC -.->|Heartbeat| Server3
    HC -.->|Heartbeat| Server4
    
    LB --> Backup[🔄 Backup<br/>Load Balancer]
    
    subgraph "Alqoritmlər"
        RR[🔄 Round Robin]
        WRR[⚖️ Weighted Round Robin]
        LC[📊 Least Connection]
        IPH[🌐 IP Hash]
        RT[⏱️ Response Time]
        RAND[🎲 Random]
    end
    
    subgraph "Səviyyələr"
        L4[📡 Layer 4<br/>TCP/UDP]
        L7[🌐 Layer 7<br/>HTTP/HTTPS]
    end
    
    style LB fill:#e1f5fe
    style Server4 fill:#ffebee
    style HC fill:#f3e5f5
    style Backup fill:#e8f5e8